«آب مجازی» چیست؟

آب مجازی میزان آبی است که یک کالا و یا یک فرآورده کشاورزی در فرآیند تولید مصرف می‌کند تا به مرحله تکامل برسد. در حقیقت آب مجازی را می‌توان میزان آبی دانست که برای تولید یک کالا مورد نیاز است.

واژه آب مجازی را اولین بار J.A Allan در سال 1993 مطرح کرد و پیش از آن، واژه آب جاسازی شده (Water embedded) برای رساندن این مفهوم استفاده می‌شد. اما این برچسب مجازی بودن از کجا می‌آید؟

اشتباه نکنید این صفت مجازی با معنای امروزی آن که در فضای سایبر آن را بسیار شنیده‌اید متفاوت است.

مجازی بودن در این جا بدان معنا است که بخش زیاد آب مصرف شده در فرایند تولید، در محصول نهایی وجود فیزیکی ندارد و در حقیقت بخش بسیار ناچیزی از آب مصرفی در پایان به عنوان آب واقعی در بافت محصول باقی می‌ماند.

به این نمونه توجه کنید:
برای تولید یک کیلوگرم از غلات که به شکل دیم و در شرایط جوی مطلوب رشده کرده بین یک تا دو متر مکعب آب نیاز است و برای تولید همین مقدار غله در شرایط جوی نامطلوب (دما و تبخیر بالا) بین 3 تا 5 متر مکعب آب مصرف می شود.

تجارت جهانی کالاها یک جریان بین‌المللی از آب مجازی را به‌وجود می‌آورد که به آن تجارت آب مجازی گفته می‌شود. همزمان با آغاز تجارت بین‌المللی کالاها جریان آب مجازی از منطقه‌ای به منطقه دیگر در جهان در حال جریان است.

با توجه بیشتر دانشمندان و محققان به مفهوم آب مجازی، انجام محاسبات کمی در این زمینه آغاز شد. محاسبات انجام شده از جابجایی جریان عظیمی از آب که به شکل مجازی با تجارت کالاهای آب بر در حال جریان است خبر می‌دهد. (به ادامه مطلب مراجعه فرماييد)

(ادامه نوشته را نيز مطالعه فرماييد)

ادامه نوشته

تجارت کربن چیست؟

اهمیت تجارت کربن و تاثیر آن بر اقتصاد کشور چیست؟؟

جایگاه ایران در تجارت کربن کجاست؟

با تسریع ََپدیدۀ «تغییر اقلیم» و با اثبات مخاطرات زیست محیطی آن، اهمیت این مسئله برای جامعۀ بین‏الملل بیش از پیش رخ نموده است. ماده 17 پروتکل کیوتو به سازوکار تجارت کربن اختصاص داده شده است که بر اساس آن، کشورهای ضمیمه 1 متعهد شدند تا انتشار گازهای گلخانه‏ای را محدود و یا کاهش دهند و در واقع میزان انتشار آنها نباید از حد تعیین‏شده بیشتر باشد. تجارت کربن به کشورهایی که میزان انتشار آنها از حد تعیین‏شده کمتر است اجازه می‏دهد تا ظرفیت باقی‌‏مانده خود را به کشورهایی که میزان انتشار آنها از حد تعیین‏شده فراتر است بفروشند. مکانیسم توسعه پاک (CDM) یکی از این سازوکارهاست؛ کشورهای چین، هند و برزیل به ترتیب با کسب درآمد 2/2 میلیارد، 400 میلیون و 150 میلیون دلاری در سال 2011 به واسطه فروش گواهی‏های کاهش انتشار گازهای گلخانه‏ای، کشورهای پیشرو در این زمینه هستند. در سال 2000، بیشترین انتشار گازهای گلخانه‏ای کشور مربوط به بخش‏های صنایع انرژی (30%)، حمل و نقل (24%) و مسکونی (23%) بوده است. در صورت مشارکت در مکانیسم‌‏ توسعه پاک و اعمال این کاهش در بخش انرژی درآمد حاصل از فروش گواهی کاهش انتشار برای کشور بالغ بر 1 میلیارد دلار در سال خواهد بود. می‏توان میزان انتشار گاز‏های گلخانه‏ای را در بخش انرژی طی 5 سال آینده با اتخاذ سیاست‏های زیست‏محیطی تا 30 درصد کاهش داد که این امر می‏تواند به واسطه افزایش راندمان و کارایی انرژي شامل کاهش شدت انرژي در بخش صنعت و استفاده از سیکل‏هاي ترکیبی نیروگاهی (توربین گاز + بخار)، تعریف استانداردهاي بهتر بمنظور مصرف بهینه انرژي درساختمان‏هاي مسکونی/تجاري و بهبود سیستم حمل و نقل حاصل می‏گردد باید توجه داشت که بسیاری از پروژه‏هایی که در زمینه توسعه پاک به اجرا در می‏آیند بدون درنظر گرفتن درآمد حاصل از فروش گواهی کاهش انتشار نیز پربازده می‏باشند. نکته حائز اهمیت اینجاست که اکثر این پروژه‏ها دارای منفعت اقتصادی هستند اما صرف در نظر گرفتن درآمد حاصل از فروش گواهی کاهش انتشار در ارزیابی این پروژه‏ها شایسته به نظر نمی‏رسد چرا که افزایش کارایی مصرف، کاهش آلودگی زیست محیطی محلی و منطقه‏ای، افزایش سرمایه‏گذاری خارجی و افزایش اشتغال‏زایی موارد دیگری هستند که معمولاً دستاورد این امر هستند.

🔘 مکانیزم توسعه پاک (CDM ) در معاهده کیوتو، به کشور های صنعتی اجازه می دهد تا پروژه های توازن کربن خود را در کشورهای در حال توسعه تعریف وپایه ریزی نمایند. ازجمله پروژه های توازن کربن که در این معاهده به آن اشاره شده است، پروژه های جنگلکاری واحیای جنگل است که بعد از سال 1990 پایه ریزی شده باشند.ازآنجاییکه جنگلکاریهای وسیعی در اطراف مناطق صنعتی ایران، بعد از سال مذکور بعمل آمده است، فرصت مناسبی برای دستیابی این کشور به بازار تجارت جهانی کربن فراهم می باشد، تا با محاسبه انباشت کربن در این جنگلها وتبدیل آن به معادل گازهای گلخانه بتواند با توجه به قیمت مناسب کاهش گازهای گلخانه ای، سهم قابل توجهی از این بازار را به خود اختصاص دهد.در حال حاضر پروژه های محدودی در قالب CDM در ایران اجراء گردیده و یا در دست اجراء می باشد.

⬅️ برای مثال:
⚫️ میزان 2 CO جذب شده توسط 400 هکتار گونه کاج تهران طی 17 سال در منطقه صنعتی فولاد مبارکه اصفهان برابر با 98679 تن و توسط 200 هکتار گونه توت در مدت مشابه برابر با 11935 تن است که در مجموع دارای ارزش 646 میلیون تومان می باشند.